423 Каталог PRAMET 2019 Режущий инструмент Пластины Фрезы Резцы Сверла Стр.T417

Каталог PRAMET 2019 Режущий инструмент по металлу Стр. T417 0423 Lab2u

PRACOVNÍ (FUNKČNÍ) A KONSTRUKČNÍ ÚHLY SOUSTRUŽNICKÉHO NÁSTROJE ОСНОВНЫЕ УГЛЫ ТОКАРНОГО ИНСТРУМЕНТА KĄTY NOŻA TOKARSKIEGO W UKŁADZIE ROBOCZYM I TECHNOLOGICZNYM PRACOVNÉ (FUNKČNÉ) A KONSTRUKČNÉ UHLY SÚSTRUŽNICKÉHO NÁSTROJA ad b) w układzie roboczym geometria ostrza jest rozpatrywana w warunkach pracy narzędzia, a kąty nazywane są roboczymi i są uzależnione od sposobu zamocowania płytki w narzędziu. Na przykład płytka SNUN .w układzie technologicznym ma kąt przyłożenia a = 0° oraz kąt natarcia g=0°, w narzędziu jest jednak zamocowana pod pewnym kątem, co w układzie roboczym spowoduje powstanie kąta przyłażenia ao = 6° oraz kąta natarcia go = -6°. W znacznym stopniu na kąty robocze i technologiczne noża, wpływa geometria powierzchni natarcia płytek (łamacz wióra). Dla przebiegu procesu skrawania decydujące są przede wszystkim kąty robocze. ad b) Pracovná súradnicová sústava, podľa ktorej sa určuje geometria nástroja v priebehu procesu obrábania. Tieto uhly analogicky nazývame pracovnými uhlami a sú predovšetkým závislé na polohe, v ktorej je rezná doštička upnutá v nástrojovom držiaku. Napríklad rezná doštička SNUN má nástrojový uhol chrbta a = 0° a čela g = 0°, pri sústružení je však v nožovom držiaku upnutá pod uhlom, čím vznikne pracovný uhol hrbta ao = 6° a pracovný uhol čela go = -6°. Významnou mierou ovplyvňujú pracovné uhly aj nástrojové uhly rezných doštičiek s predlisovanými utváračmi. Pre priebeh rezného procesu sú však významné predovšetkým pracovné uhly. Główne kąty robocze są na rysunku oznaczone w płaszczyźnie podstawowej (na niej położony jest nóż) oraz płaszczyźnie normalnej (prostopadłej do głównej krawędzi skrawającej - przekrój O-O). Chodzi o następujące kąty: Kąt natarcia go - ma zasadniczy wpływ na proces skrawania. Od jego wartości uzależniony jest przebieg i wielkość deformacji plastycznych zachodzących podczas tworzenia się wióra, które określają również wielkość sił skrawania i poziom obciążenia cieplnego krawędzi skrawającej. Dla narzędzi z płytkami wymiennymi do toczenia i frezowania, wielkość tego kąta występuje w stosunkowo dużym zakresie go = +25° do -15°. Dodatni kąt poprawia warunki tworzenia się wióra, zmniejsza wielkość sił skrawania i obniża poziom temperatur przy skrawaniu. Ujemny kąt natarcia zwiększa wytrzymałość krawędzi skrawającej, ale jednocześnie powiększa deformacje plastyczne zachodzące przy tworzeniu się wióra, a tym samym powoduje wzrost sił skrawania i temperatury. Kąt przyłożenia ao ma wpływ na wielkość tarcia między powierzchnią przyłożenia a powierzchnią skrawania, ze wzrostem kąta ao dochodzi do zmniejszenia tarcia i do zmniejszenia zużycia powierzchni przyłożenia. Kąt ostrza Po jest kątem klina skrawającego. Ze wzrostem wielkości kąta Po wzrasta wytrzymałość krawędzi skrawającej (odporność krawędzi skrawającej na uderzenia), i jednocześnie wzrasta też opór skrawania. Kąt nachylenia głównej krawędzi skrawającej Xs określa miejsce pierwszego zetknięcia się krawędzi skrawającej z przedmiotem obrabianym, co ma znaczenie zwłaszcza przy obróbce przerywanej. Przy dodatnim kącie Xs miejsce pierwszego zetknięcia znajduje się bliżej wierzchołka płytki skrawającej. Ujemny kąt Xs oddala miejsce pierwszego zetknięcia dalej od wierzchołka i powoduje zwiększenie odporności ostrza na uderzenia mechaniczne. Oprócz tego kąt Xs wywiera wpływ na kierunek spływania wióra. Przy ujemnym kącie Xs (wierzchołek jest najniższym punktem głównej krawędzi skrawającej) wiór spływa w kierunku powierzchni obrobionej. Natomiast przy dodatnim kącie Xs spływający wiór jest kierowany w odwrotnym kierunku. Kąt przystawienia głównej krawędzi skrawającej к ma wpływ na kształt przekroju wióra. Dla к. = 90° grubość wióra h = f a szerokość wióra b = ap. Przy zmniejącym się kącie к. (< 90°) i niezmienionym posuwie foraz głębokości skrawania ap zmniejsza się grubość wióra h, a zwiększa się szerokość wióra b. Kąt przystawienia pomocniczej krawędzi skrawającej Kr' razem z promieniem zaokrąglenia wierzchołka rc wpływa przede wszystkim na końcową chropowatość powierzchni obrobionej. Základné uhly nástroja sú v obrázku naznačené jednak v základnej nástrojovej rovine (preložené dosadacou plochou nožového držiaka) a v normálovej rovine (preložené kolmo na ostrie - rez O-O). Ide o nasledujúce uhly: Uhol čela go - má podstatný vplyv na rezný proces. Na jeho veľkosti závisí priebeh a veľkosť plastických deformácií pri tvorbe triesky, tým určuje aj veľkosť rezných síl a úroveň tepelného zaťaženia ostria. Pri nástrojoch s vymeniteľnými reznými doštičkami pre sústruženie a frézovanie sa jeho veľkosť pohybuje v pomerne širokom rozmedzí go = + 25° až -15°. Kladný uhol čela zvyšuje pevnosť ostria, ale súčasne zvyšuje aj plastické deformácie pri tvorbe triesky a tým aj rezné sily a teploty. Záporný uhol čela zvyšuje pevnost ostria, ale súčasne zvyšuje aj plastickú deformáciu pri tvorbe triesky a tým aj reznej sily a teploty. Uhol chrbta ao má vplyv na veľkosť trenia medzi chrbtom a plochou rezu, so vzrastajúcim uhlom ao sa trenie zmenšuje a tým sa zmenšuje aj opotrebenie na chrbte. Po je uhol rezného klinu reznej doštičky. So zväčšujúcim sa uhlom Po sa zväčšuje pevnosť ostria (odolnosť ostria proti rázom), ale súčasne stúpa rezný odpor, ktorý kladie obrábaný materiál vnikajúcemu ostriu. Uhol sklonu ostria Xs určuje miesto prvého dotyku ostria s obrobkom, čo má význam najmä pri prerušovanom reze. Pri kladných hodnotách Xs je miesto prvého dotyku bližšie k špičke reznej doštičky. Záporný uhol Xs odďaľuje miesto prvého dotyku ďalej od špičky a tým zvyšuje odolnosť ostria proti mechanickým rázom. Okrem toho ovplyvňuje uhol Xs smer odchodu triesky. Pri zápornom uhle Xs (špička je najnižším bodom ostria), odchádza trieska smerom k obrobenej ploche. Naopak pri kladnom uhle Xs je odchádzajúca trieska nasmerovaná od obrobenej plochy. Uhol nastavenia hlavného ostria к. má najmä vplyv na tvar prierezu triesky. So zmenšujúcim sa uhlom к. je pri určitom posuve f a hĺbke rezu ap trieska tenšia a širšia a naopak, pri к. = 90° je hrúbka triesky h = f a šírka triesky b = ap. Uhol nastavenia vedľajšieho ostria к.' spolu s polomerom zaoblenia špičky rc určujú predovšetkým výslednú drsnosť obrobeného povrchu. T417